Przedłużająca się chrypka – kiedy warto zbadać krtań?

Chrypka to zmiana jakości głosu, który może stać się szorstki, matowy, osłabiony lub mniej dźwięczny niż zwykle. Często pojawia się podczas infekcji albo po intensywnym używaniu głosu i ustępuje wraz z poprawą stanu zdrowia oraz odpoczynkiem głosowym.

Jeżeli jednak chrypka utrzymuje się, nawraca lub stopniowo się nasila, warto skonsultować się z lekarzem i ocenić krtań oraz pracę fałdów głosowych.

Kiedy warto zgłosić się do foniatry?

Konsultacja jest wskazana szczególnie wtedy, gdy:

• chrypka nie ustępuje lub nie poprawia się w ciągu 4 tygodni,
• dolegliwości nawracają albo stopniowo się nasilają,
• głos szybko się męczy, słabnie lub okresowo zanika,
• mówienie wymaga nadmiernego wysiłku lub powoduje napięcie,
• nastąpiła wyraźna zmiana barwy lub wysokości głosu,
• chrypka pojawiła się po zabiegu operacyjnym, intubacji lub urazie,
• głos jest intensywnie wykorzystywany w pracy zawodowej,
• pacjent pali lub palił tytoń.

Kiedy zgłosić się wcześniej?

Pilniejszej oceny wymaga chrypka, której towarzyszą:

• duszność lub utrudnione oddychanie,
• ból albo trudności podczas połykania,
• odkrztuszanie krwi,
• wyczuwalna zmiana lub powiększone węzły chłonne na szyi,
• niezamierzona utrata masy ciała,
• nagła utrata głosu,
• szybko nasilające się dolegliwości.

Nie każda przedłużająca się chrypka oznacza poważną chorobę. Bez zbadania krtani nie można jednak wiarygodnie określić jej przyczyny.

Skąd bierze się chrypka?

Chrypka pojawia się, gdy zmienia się sposób drgania lub domykania fałdów głosowych. Może mieć wiele przyczyn - od przejściowej infekcji lub przeciążenia głosu po zmiany wymagające dokładniejszej diagnostyki.

Do częstych przyczyn chrypki należą:

Infekcje i stany zapalne krtani

Chrypka często towarzyszy infekcjom górnych dróg oddechowych. Zwykle ustępuje wraz z poprawą stanu zdrowia, ale jeśli utrzymuje się dłużej lub nasila, wymaga oceny krtani.

Przeciążenie lub nieprawidłowe używanie głosu

Długotrwałe mówienie, krzyk, śpiew albo praca w hałasie mogą prowadzić do nadmiernego obciążenia narządu głosu. Problem ten szczególnie często dotyczy osób zawodowo posługujących się głosem.

Zmiany na fałdach głosowych

Chrypkę mogą powodować m.in. guzki głosowe, polipy, torbiele, obrzęki oraz inne zmiany wpływające na prawidłowe drganie fałdów głosowych.

Niedowład lub porażenie fałdu głosowego

Zaburzenie ruchomości jednego lub obu fałdów głosowych może powodować osłabienie, chuchający charakter głosu, jego męczliwość lub trudności w uzyskaniu odpowiedniej głośności.

Nadmierne napięcie podczas tworzenia głosu

Nieprawidłowa praca mięśni krtani i szyi może powodować napięty, wysiłkowy głos, uczucie ucisku oraz szybkie zmęczenie podczas mówienia.

Choroby neurologiczne

Niektóre choroby układu nerwowego mogą wpływać na napięcie i koordynację mięśni uczestniczących w tworzeniu głosu.

Czynniki drażniące i choroby współistniejące

Na stan krtani mogą wpływać m.in. dym tytoniowy, suche lub zanieczyszczone powietrze, niektóre leki oraz dolegliwości związane z refluksem.

Zmiany przednowotworowe i nowotworowe

Rzadziej chrypka może być objawem poważniejszej choroby krtani. Szczególnej uwagi wymaga chrypka utrzymująca się, nasilająca lub występująca u osoby palącej albo palącej w przeszłości.

Na podstawie samego brzmienia głosu nie można wiarygodnie określić przyczyny chrypki. Konieczne jest obejrzenie krtani i ocena pracy fałdów głosowych.

Na podstawie samego brzmienia głosu nie można wiarygodnie określić przyczyny chrypki. Dlatego w przypadku utrzymujących się lub nawracających dolegliwości konieczne jest obejrzenie krtani i ocena pracy fałdów głosowych.

Jak wygląda diagnostyka chrypki?

Diagnostykę rozpoczynamy od rozmowy z pacjentem. Lekarz pyta o czas trwania dolegliwości, okoliczności ich pojawienia się, sposób wykorzystywania głosu, przebyte infekcje, zabiegi i choroby oraz dotychczasowe leczenie.

Następnie wykonujemy badanie krtani za pomocą endoskopu sztywnego. Każde badanie krtani podczas konsultacji foniatrycznej obejmuje wideolaryngostroboskopię, która pozwala ocenić:

• wygląd i ruchomość fałdów głosowych,
• ich drgania podczas tworzenia głosu,
• sposób domykania głośni,
• obecność zmian wpływających na jakość głosu,
• sposób pracy krtani podczas fonacji.

Po zakończeniu badania lekarz omawia wynik i przedstawia dalsze postępowanie. W zależności od rozpoznania może ono obejmować leczenie, rehabilitację głosu, dodatkową diagnostykę lub kontrolę foniatryczną.

Sposób leczenia dobieramy do przyczyny chrypki - dlatego przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena krtani i pracy fałdów głosowych.

Co możesz zrobić do czasu konsultacji?

• ogranicz długie mówienie, krzyk i śpiew,
• rób regularne przerwy od używania głosu,
• dbaj o odpowiednie nawodnienie,
• unikaj palenia oraz przebywania w zadymionych pomieszczeniach,
• nie próbuj na siłę mówić głośniej mimo osłabienia głosu,
• nie rozpoczynaj leczenia antybiotykiem, sterydem ani lekami przeciwrefluksowymi bez ustalenia przyczyny dolegliwości.

Takie postępowanie może ograniczyć dalsze przeciążanie głosu, ale nie zastępuje badania krtani w przypadku utrzymującej się, nawracającej lub nasilającej się chrypki.

Masz przedłużającą się lub nawracającą chrypkę?

Umów konsultację foniatryczną. Podczas wizyty lekarz oceni krtań i pracę fałdów głosowych oraz ustali odpowiednie dalsze postępowanie.

Umów konsultację foniatryczną